PFAS in Zaans zwemwater onder advieswaarde RIVM

HAARLEM – In april is door de provincie Noord-Holland in samenwerking met de waterschappen onderzoek gedaan naar concentraties PFAS in het zwemwater. Dat gebeurde bij 46 van de 151 aangewezen zwemlocaties. Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht onderzocht 28 locaties. De resultaten zijn geruststellend. Alle onderzochte locaties blijven onder de door het RIVM gestelde advieswaarden.

PFAS (poly- en perfluorakylstoffen) komen van nature niet in het milieu voor. Ze vormen een risico voor de volksgezondheid, voor plant en dier. De uitgevoerde metingen geven inzicht in de aanwezigheid van deze giftige chemische stoffen.

In het onderzoek zijn 46 locaties meegenomen. Sommige van de zwemlocaties vertegenwoordigen meerdere plekken, omdat ze dicht bij andere zwemlocaties liggen. Andere van de totaal 151 zwemlocaties liggen aan de kust. Er is geen reden voor zorg bij zwemmen in zee.

RIVM Advieswaarden

Op basis van de huidige beoordeling worden vanuit gezondheidskundig oogpunt de volgende twee advieswaarden voor PFAS in zwemwater voorgesteld:

  • Oppervlaktewater: 280 ng PEQ/L
  • Zwembadwater: 71 ng PEQ/L

Een advieswaarde of norm moet de grootst mogelijke en/of meest gevoelige groep zwemmers onder realistische omstandigheden beschermen. Daarom vertegenwoordigen de advieswaarden de laagst berekende waarde voor verschillende groepen zwemmers, schrijft het RIVM in de Handleiding beoordeling PFAS in zwemwater (1 mei 2024).

Overzicht metingen Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

*)Op basis vanuit gezondheidskundig oogpunt stelt het RIVM de advieswaarde voor PFAS. Zie ook: Kennisnotitie Handreiking beoordeling PFAS in zwemwater (rivm.nl)

Uit het overzicht van de metingen op twee locaties in het Twiske (Spartelvijver Twiske Poort en De Leers) blijkt dat er geen reden is tot zorg. De gemeten waarden liggen behoorlijk ver onder de norm. Dat geldt ook voor het derde gebied in de Zaanstreek, het Jagersveld. Er kan op alle Zaanse locaties zonder probleem gezwommen worden. Mogelijk dat bij warmere weersomstandigheden de kwaliteit van het zwemwater vermindert door blauwalg, maar dat is van een andere orde, overigens wel goed om de website www.zwemwater.nl in de gaten te houden voor alle zekerheid als het om blauwalg gaat.

Voortgang

In juli 2024 start een tweede ronde van metingen bij de 46 locaties plaats. De provincie in samenwerking met de waterschappen, gemeenten en de GGD blijft de situatie in de gaten houden, om veranderingen te signaleren. Doel is de waterkwaliteit op orde houden en de gezondheid van de zwemmers waarborgen.